DİLBİLİM

Ders Açıklaması

Dilbilimin konu, içerik ve kuramsal çerçevesinin tanıtımıyla başlayacak derste, bu bilim dalının dil bilgisiyle olan yöntemsel ayrılıkları açıklanacak. Yapısal dilbilim öncesi dil incelemelerinin tarihî süreci hakkında verilen bilgilerin ardından, Saussure’nin modern dilbilimi kuruş süreci ve dilbilime getirdiği temel kavramlar işlenecek. Gösterge türlerinin tanıtılacağı derste, Saussure sonrası ekoller ve onun dil-söz ayrımına Chomsky’nin getirdiği edinç ve edim ilişkisine parmak basılacak. Fonoloji ve morfoloji gibi dilbilimin temel çalışma alanlarına ait yöntemler tanıtılacak, fonem ve morfem teorileri işlenecek. Parça ve parçaüstü sesbirimler; bağımlı ve bağımsız biçimbirimler Türkçenin özelinde açıklanmaya çalışılacak. Anlambilim konusundaki temel uygulamalar Türkçenin eşzamanlı yöntemle söz varlığı üzerinden yürütülecek. Chomsky’nin üretici-dönüşümlü cümle yöntemiyle klasik söz dizimi çalışmaları karşılaştırılacak.

DİLBİLİM

Değerlendirme Araçları (Aktif Dönem)

Değerlendirme öğesi tanımlanmamış.

Ders çıktıları

Henüz ders çıktısı tanımlanmamış.

Ders Müfredatı

Referans Kitaplar & Ders Materyalleri

1. 01 Aydın, Mehmet (2007) Dilbilim El Kitabı, İstanbul: 3F Yayınları.
2. 02 Toklu, Osman (2003) Dilbilime Giriş, Ankara: Akçağ.
3. 03 Aksan, Doğan (2000) Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim, Ankara: TDK.
4. 04 Aksan, Doğan (1997) Anlam Bilimi ve Türk Anlam Bilimi, Ankara: Engin Yayınevi.

Ders Çıktıları

1. L01 1. Türk dili, tarihi ve kültürü konularında temel bilgileri listeler. SOLO 4
2. L02 2. Türkçenin dünya dilleri arasındaki yerini, tarihî devrelerini birbirinden ayırabilir. SOLO 4
3. L03 3. Türk dilinin dönemler arası evrelerini karşılaştırabilir. SOLO 4
4. L04 Türk dili tarihinin temel kaynaklarını inceler ve tanıtıcı şekilde açıklar. SOLO 4
5. L05 Türkçenin fonolojik, morfolojik, semantik yapısını dilbilim esasında çözümler. SOLO 4
6. L06 Morfoljik yapıyı semantik ilkelerle birleştirerek dilbilim açısından Türkçeye uyarlar, dilbilimsel açıdan örneklendirir. SOLO 4

Program Çıktıları

1. P01 Psikolojinin temel alt alanlarını — biyolojik,gelişimsel, bilişsel ve klinik temelleri dahil olmak ama sınırlı olmamakla üzere — ve bunların diğer bilimsel disiplinlerle olan bağlantılarını anlama becerisi gösterir; psikolojide bilimsel araştırmaya çok disiplinli bir yaklaşımın değerini eleştirel biçimde değerlendirir.
2. P02 Psikolojik olguları araştırmak için bilimsel yöntemleri, araştırma tekniklerini, ölçme ve psikometrik ilkeleri (ör. güvenirlik, geçerlik, ölçek geliştirme/uyarlama) ve niceliksel/istatistiksel akıl yürütmeyi uygular; metodolojik güçlü yönleri, sınırlılıkları, yaygın akıl yürütme yanılgılarını ve sahtebilimin zayıflıklarını tanır.
3. P03 Psikolojik kavramları analiz etmek, teorileri (tarihsel ve felsefi gelişimleri dahil) değerlendirmek, bilgiyi sentezlemek ve bilişe ve davranışa ilişkin karmaşık problemleri çözmek için mantıksal, sezgisel ve yaratıcı düşünmeyi kullanır.
4. P04 Psikolojik teori ve bulguları uygulamalı alanlara (ör. iş dünyası, politika, klinik/danışmanlık bağlamları ve günlük yaşam) entegre eder; görüşme, gözlem ve vaka formülasyonu gibi temel uygulamalı becerileri uygulayarak, bireysel, örgütsel ve toplumsal uygulamaları bilgilendirecek anlamlı sonuçlar çıkarır.
5. P05 Psikolojik araştırma ve uygulamalardaki temel etik ilkeleri tanımlamak ve bu ilkeleri akademik, mesleki ve günlük bağlamlardaki ikilemlere eleştirel bir şekilde uygular.
6. P06 Bireysel farklılıkların (örneğin inançlar, değerler, geçmişler) davranış ve ilişkiler üzerindeki etkilerini tanımak; kültürlerarası ve kişilerarası çatışmaları önlemek veya çözmek ve kapsayıcı, saygılı etkileşimleri teşvik etmek için psikolojik bilgiyi kullanır.
7. P07 Kendi kendini düzenleme ve öz-farkındalık sergiler; psikolojik iyi oluşa, etkili zaman yönetimine, geri bildirimi yapıcı biçimde içselleştirmeye ve sürekli kişisel ve mesleki gelişime bağlılık gösterir.
8. P08 Kişi ve ekiplerle etkili bir şekilde çalışmak; sorumluluk, önyargı farkındalığı, çatışma çözme becerileri ve ortak hedeflere ulaşmada liderlik gösterir.
9. P09 Psikolojik bilgiyi yazılı ve sözlü olarak, akademik, profesyonel ve halka yönelik kitleler için açık ve uygun bir şekilde, kapsayıcı bir dil kullanarak ve araştırma bulgularını doğru bir şekilde özetleyerek iletişim kurar.
10. P10 Psikolojik bilgiyi araştırma, iş birliği ve yayma amacıyla bilgi ve iletişim teknolojilerini (yapay zekâ ve dijital medya dahil) sorumlu ve etkili bir şekilde kullanır.
11. P11 Değişen psikolojik bilgiye ve toplumsal ihtiyaçlara yanıt olarak yaşam boyu öğrenmeyi ve uyum sağlamayı benimser; küresel bakış açılarıyla ilgilenmek ve kültürlerarası farkındalık gösterir.

Pç-Dç Matrisi