Çocuk Gelişimi

Uzman Yetkinliği: Çocukların tüm gelişim alanlarında (fiziksel, bilişetik, dil, sosyal, duygusal) gelişim düzeylerini bilimsel yöntemlerle değerlendirebilen, kanıta dayalı ve etik ilkelere bağlı uzmanlar yetiştirmek.

Program Geliştirme ve Uygulama: Çocukların gelişimsel ihtiyaçlarına yönelik eğitim programları, materyaller ve çevre düzenlemeleri hazırlamak.

Aile ve Toplum Rehberliği: Ailelere, çocuk gelişimi ve eğitimi konularında danışmanlık yapmak, toplumu çocuk gelişimi ve hakları konusunda bilinçlendirmek.

Özel Gereksinimli Çocuklara Destek: Engeli olan, korunmaya muhtaç, kronik hastalığı olan veya risk altındaki çocukların gelişimini desteklemek.

Disiplinlerarası İşbirliği: Sağlık, eğitim ve sosyal hizmet alanlarında çalışan diğer profesyonellerle koordinasyon içinde çalışmak.

Araştırma ve Geliştirme: Çocuk gelişimi alanında güncel teknolojileri ve araştırmaları takip ederek, yeni projeler ve etkinlikler üretmek. 

 Bu program, çocukların yüksek yararını gözeten, kendini geliştirebilen ve alanla ilgili etik kurallara bağlı profesyoneller yetiştirerek okul öncesi eğitim kurumları, hastaneler ve özel eğitim merkezleri gibi alanların ihtiyacını karşılamayı hedefler. 

Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Sağlık Bilimleri Yüksekokulu bünyesindeki Çocuk Gelişimi Bölümü, 2017-2018 öğretim yılında kapılarını açarak eğitim-öğretim hayatına başlamıştır. Bölüm, dört yıllık bir lisans eğitimi sunmakta olup, çocukların sağlıklı gelişim süreçlerini bilimsel temellerle yönetebilecek uzmanlar yetiştirmeyi amaçlar. Bölümün temel hedefi; 0-18 yaş arasındaki normal gelişim gösteren, özel gereksinimli, korunmaya muhtaç (ihmal/istismar), hastanede yatan veya risk altındaki çocukların;
• Zihinsel, dil, motor, sosyal ve duygusal gelişimlerini değerlendirmek,
• Bu gelişim alanlarını destekleyici programlar hazırlamak,
• Ailelere ve eğitimcilere profesyonel danışmanlık hizmeti sunmaktır.
Bölüm öğrenme hedefleri gereği öğrencilere verilen zorunlu dersler yanında kendi tercihlerine sunulan seçmeli dersler ile öğrencilere ilgi alanları doğrultusunda hem mesleki hem de kişisel gelişim açısından bilgi donanımı kazandırmaktadır. Ayrıca öğrenciler donanımlı bir laboratuvar ortamında birçok mesleki beceriyi deneyimleme şansına sahiptirler. Laboratuvar uygulamaları sonrası eğitim kurumları, hastane ve özel eğitim kurumlarında program boyunca kazanılan bilgi ve becerilerin somutlaşması sağlanmaktadır. Dört yıllık eğitimi kapsayan Çocuk Gelişimi Bölümü lisans düzeyinde eğitimini sürdürmektedir. 

Lisans programından mezun olabilmek için programın müfredatında yer alan toplamı 240 AKTS (125 ulusal kredi) olan derslerin tamamında D/S notu alarak başarı sağlamak, 2 yaz stajını belirtilen süre ve kalitede tamamlamak ve 4.00 üzerinden 2.00 Genel Not Ortalamasına (CGPA) sahip olmak gereklidir. Dersler tam zamanlı ve 1. öğretim şeklinde sürdürülmektedir. 

 UKÜ Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği ve akademik birim esaslarına göre mezuniyet şartları şunlardır:

Akademik Başarı ve Kredi Koşulları

• Asgari Not Ortalaması: Mezuniyet aşamasındaki öğrencinin genel not ortalamasının (GANO) en az 2.00 olması zorunludur. 
• Ders Tamamlama: Müfredatta yer alan tüm zorunlu ve seçmeli derslerin başarıyla geçilmesi gerekir. Müfredatta "F" veya "FF" (başarısız) notu kalmamalıdır. 
• AKTS Kredisi: Programın gerektirdiği toplam AKTS kredisinin (Önlisans için genellikle 120 AKTS, 4 yıllık Lisans için 240 AKTS) eksiksiz doldurulması şarttır.

 Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi (UKÜ) Çocuk Gelişimi (Ön Lisans) programına kayıt olmak için TYT sınavına girmek veya KKTC vatandaşıysanız UKÜ Burs Sıralama Sınavı'na katılmak gerekir. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için kayıtlar ÖSYM yerleştirmesiyle yapılır.  

Çocuk Gelişimi programı öğrencileri, çocukların tüm gelişim alanlarındaki gelişim düzeylerini belirleme, gelişim düzeylerine uygun program hazırlama ve çevre düzenlemesi yapma, çocuğun farklı alanlardaki gelişimlerini takip etme, buna uygun yeni düzenlemeler yapma ve eğitim programları hazırlama, ailelere, çocuk gelişimi alanında hizmet veren kişilere, kurum ve kuruluşlara alanla ilgili danışmanlık verme ve iş birliği yapma, toplumu bu konularda bilinçlendirme ve çocuk-aile ile ilgili disiplinlerle koordinasyon kurma çalışma formasyonu ile donatılmış olarak mezun olurlar. Çocuk gelişimciler ,Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu’nda, Özürlüler İdaresi Başkanlığı’nda, Devlet Planlama Teşkilatı’nda, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı çocuk yuvaları ve yetiştirme yurtlarında, Sağlık Bakanlığı Aile Sağlığı Merkezlerinde ve hastanelerde, Çocuk hastaneleri ve hastane okullarında, Adalet Bakanlığı’na bağlı çocuk mahkemelerinde ve eğitim evlerinde, Milli Eğitim Bakanlığı; Temel Eğitim Genel Müdürlüğü’nde, Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nde, Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde, Halk Eğitim Merkezlerinde, Talim Terbiye Genel Kurulu’nda, Anaokullarında, Özel eğitim, bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde, Radyo ve televizyondaki çocuk ve gençlik programlarının ve eğitim programlarının hazırlanması ve yürütülmesinde, Çocuk tiyatrolarında ve çocuk filmlerinde, Çocuklara yönelik kitap, dergi, gazete gibi yayınların hazırlanmasında, Eğitsel oyuncak üretiminde, UNICEF, ILO ve gönüllü kuruluşlarda, Sivil Toplum Örgütlerinde uzman, danışman, kurucu, idareci, denetimci olarak görev yapmaktadır.

Her ders için uygulanan ölçme ve değerlendirme yöntemleri ilgili öğretim üyesi/leri tarafından hazırlanan ve Bilgi paketinde yer alan “Ders Öğretim Planı”nda tanımlanmıştır. Sınavlar ve ders başarı notları ile ilgili olarak Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Önlisans, Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav yönetmeliğinin ilgili maddeleri uygulanır.

SOLO (Structure of Observed Learning Outcomes - Gözlenen Öğrenme Çıktılarının Yapısı) Taksonomisi, öğrencilerin bir konuyu anlama düzeylerini ve sergiledikleri öğrenme kalitesini ölçmek amacıyla Biggs ve Collis tarafından geliştirilmiş beş aşamalı bir modeldir.Bu taksonomi, bilginin miktarından ziyade bilginin yapısal derinliğine odaklanır ve Çocuk Gelişimi gibi uygulamalı akademik programların yeterlilik düzeylerini belirlemede yaygın olarak kullanılır.SOLO Taksonomisi Aşamaları1. Yapı Öncesi Düzey (Pre-structural)

• Özellik: Öğrenci konuyla ilgili bağımsız ve kopuk bilgilere sahiptir ancak konunun özünü anlamamıştır. Yanlış veya ilgisiz yaklaşımlar sergiler.
• Çocuk Gelişimi Örneği: Öğrencinin "Özel gereksinimli çocuk kimdir?" sorusuna, gelişimsel süreçlerden bağımsız, bilimsel olmayan ve tamamen kulaktan dolma bilgilerle yanıt vermesi.

2. Tek Boyutlu Düzey (Uni-structural)

• Özellik: Öğrenci konunun sadece tek bir yönüne odaklanır. Basit bağlantılar kurabilir, tanım yapabilir veya temel bir işlemi gerçekleştirebilir.
• Çocuk Gelişimi Örneği: Öğrencinin Piaget'nin bilişsel gelişim kuramındaki dönemlerin sadece isimlerini ve yaş aralıklarını ezbere söyleyebilmesi, ancak dönemlerin içeriğine veya birbirleriyle ilişkisine değinememesi.

3. Çok Boyutlu Düzey (Multi-structural)

• Özellik: Öğrenci konuyla ilgili birden fazla bileşeni veya özelliği bilir ve listeleyebilir. Ancak bu bileşenler arasında anlamlı bağıntılar, neden-sonuç ilişkileri kuramaz; bilgiler birbirinden bağımsız parçalar halindedir.
• Çocuk Gelişimi Örneği: Öğrencinin 3 yaşındaki bir çocuğun dil, motor ve sosyal gelişim özelliklerini ayrı ayrı sayabilmesi, fakat bu gelişim alanlarının birbirini nasıl etkilediğini açıklayamaması.

4. İlişkisel Düzey (Relational)

• Özellik: Öğrenci parçaları bir araya getirerek bütünsel bir yapı oluşturur. Konunun farklı yönleri arasındaki ilişkileri, benzerlik ve farklılıkları analiz edebilir; neden-sonuç ilişkisi kurarak çıkarımda bulunabilir.
• Çocuk Gelişimi Örneği: Öğrencinin, çocuğun maruz kaldığı aile içi şiddetin (sosyal çevre) onun dil ve bilişsel gelişimi üzerindeki olumsuz etkilerini kuramsal temellerle ilişkilendirerek bütüncül bir gelişim raporu hazırlayabilmesi.

5. Genişletilmiş Soyut Düzey (Extended Abstract)

• Özellik: Öğrenci ilişkisel düzeyde kurduğu bütünü daha üst bir seviyeye taşır. Bilgiyi geneller, yeni durumlara uyarlar, hipotezler üretir ya da özgün alternatif teoriler/çözümler geliştirir.
• Çocuk Gelişimi Örneği: Öğrencinin, risk altındaki çocuklara yönelik mevcut erken müdahale programlarını analiz edip, bu programların eksikliklerini gideren ve farklı sosyo-ekonomik yapılara uyarlanabilen özgün ve yeni bir erken müdahale modeli/programı tasarlayabilmesi.

 1. Bilgi Alanındaki Yeterlilikler

• PÇ 1 (Alan Bilgisi): 0-18 yaş grubundaki tipik, atipik, özel gereksinimli, risk altındaki veya hastanede yatan çocukların tüm gelişim alanlarına ait kuramsal ve uygulamalı bilgilere en güncel düzeyde sahip olur.
• PÇ 2 (Disiplinlerarası Bilgi): Çocuk gelişimini doğrudan etkileyen anatomi, fizyoloji, child health ve hastalıkları, çocuk beslenmesi, çocuk psikolojisi, aile danışmanlığı ve çocuk hukuku gibi alanların temel kavramlarını ve mevzuatını bilir.
• PÇ 3 (Bilgi Yönetimi): Sağlık ve eğitim bilimleri alanındaki literatüre ulaşma, kanıta dayalı güncel verileri toplama ve alanıyla ilgili bilimsel araştırma yöntemlerini kullanma bilgisine sahip olur.

2. Beceri Alanındaki Yeterlilikler

• PÇ 4 (Gelişimsel Tanılama): Çocukların bilişsel, dil, motor, sosyal-duygusal gelişimlerini ve öz bakım becerilerini ulusal ve uluslararası standart testler, gözlem ve ölçme araçları kullanarak bütünsel olarak analiz eder ve raporlar.
• PÇ 5 (Program ve Materyal Tasarımı): Farklı gelişim özelliklerine sahip çocuklar için onların yaratıcılıklarını destekleyen özgün eğitim programları, erken müdahale planları, oyun veya drama odaklı aktiviteler ve eğitici materyaller geliştirir.
• PÇ 6 (Sorun Çözme): Çocuk gelişimi uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problem durumlarını mesleki bilgileri doğrultusunda analiz eder ve yenilikçi çözüm önerileri sunar.

3. Yetkinlik Alanındaki Yeterlilikler

• PÇ 7 (Bağımsız Çalışma ve Ekip İş Birliği): Sağlık, eğitim ve sosyal hizmet alanlarındaki çok disiplinli veya trans-disipliner ekiplerde etkin sorumluluk alır; bağımsız bir çocuk gelişimci olarak karar alma süreçlerini yönetir.
• PÇ 8 (Yaşam Boyu Öğrenme): Kendi öğrenme gereksinimlerini belirleyerek yaşam boyu öğrenme bilinciyle hareket eder; bilimsel, teknolojik ve toplumsal gelişmeleri sürekli takip ederek mesleki uygulamalarına yansıtır.
• PÇ 9 (Etkili İletişim): Çocuklar, aileler, eğitimciler, sağlık personeli ve toplumun diğer paydaşları ile empati kurarak sözlü, yazılı veya görsel yöntemlerle etkili iletişim kurar; aile danışmanlığı süreçlerini yetkinlikle yürütür.
• PÇ 10 (Toplumsal Duyarlılık): Kültürel, coğrafi, ekonomik veya cinsiyet farklılıklarını gözeterek çocuk haklarını savunan, dezavantajlı grupları koruyan ve kapsayıcı olan gelişim ortamları tasarlar.
• PÇ 11 (Meslek Etiği): Çocuk ve aile ile yürüttüğü tüm mesleki uygulamalarda çocuğun yüksek yararı ilkesini esas alır; ulusal ve uluslararası yasal sorumluluklar, mesleki etik kurallar ve hasta hakları çerçevesinde hareket eder.
• PÇ 12 (İş Sağlığı ve Güvenliği): Görev yaptığı tüm çalışma ortamlarında çocuk sağlığı, iş güvenliği, çevre koruma ve ilk yardım önlemlerini alarak olası risklere karşı güvenli alanlar oluşturur.

Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Sağlık Bilimleri Yüksekokulu Çocuk Gelişimi Lisans Programı, Türkiye Yükseköğretim Yeterlilikler Çerçevesi standartlarına uyumlu bir akademik yapıya sahiptir.Program, 0-18 yaş grubundaki tipik ve atipik gelişim gösteren, özel gereksinimli, risk altındaki veya korunmaya muhtaç çocukların gelişimini profesyonel olarak destekleyen uzmanlar yetiştirmeyi amaçlar.Üniversitenin resmi kalite süreçlerine ve Çocuk Gelişimi Bologna Bilgi Paketi verilerine göre, programın Ulusal Yeterlilikler Çerçevesi (UYÇ 6. Düzey Lisans) kapsamındaki Program Çıktıları şu şekildedir:1. Bilgi Alanındaki Yeterlilikler (Kuramsal ve Olgusal)

• PÇ 1 - Alanın Temel Kuramları: Çocuk gelişimi alanında temel kuramsal ve uygulamaya yönelik güncel bilgilere tam olarak sahip olur.
• PÇ 2 - Gelişimsel Özellikler ve Yetersizlikler: Çocukların yaş dönemlerine göre öğrenme özelliklerini, bireysel farklılıklarını ve gelişimsel yetersizliklerini/atipik süreçlerini bilir.
• PÇ 3 - Kuramsal Bilgiyi Özümseme: Çocuk sağlığı, beslenmesi, psikolojisi ve anatomisi gibi disiplinlerarası kuramsal bilgileri özümser; bunları gözlem süreçlerinde aktif kullanır.

2. Beceri Alanındaki Yeterlilikler (Bilişsel ve Uygulamalı)

• PÇ 4 - Değerlendirme ve İzleme: Görev yaptığı alandaki çocukların bedensel, zihinsel, dil, sosyal, duygusal gelişim alanlarını ve öz bakım gereksinimlerini çeşitli ölçme araçlarıyla izler ve destekler.
• PÇ 5 - Yöntem ve Uygulama Geliştirme: Çocukları hayata hazırlamak adına onların bireysel kişilik özelliklerine uygun çağdaş eğitim ve öğretim yöntemlerini uygulamaya koyar.
• PÇ 6 - Etkinlik ve Materyal Tasarımı: Eğitim ve bakım sorumluluğunu üstlendiği çocukların yaratıcılıklarını ve yeteneklerini geliştirici materyaller ile özgün etkinlik planları hazırlar.

3. Yetkinlik Alanındaki Yeterlilikler

• PÇ 7 - Rehberlik ve Önleyici Tedbirler: Çocuklara olumlu alışkanlıklar kazandırmak ve riskli durumlara/olumsuz davranışlara karşı önleyici tedbirler almak amacıyla ailelere ve topluma rehberlik eder.
• PÇ 8 - Disiplinlerarası İş Birliği: Çocuk sağlığı, eğitim ve sosyal hizmet alanlarında çalışan diğer meslek profesyonelleriyle ortak projeler üretir ve koordinasyon içinde çalışır.
• PÇ 9 - Mesleki Etik ve Yaşam Boyu Öğrenme: Uygulamalarında çocukların yüksek yararını gözeterek meslek etiğine bağlı kalır, teknolojik yenilikleri takip ederek yaşam boyu öğrenmeyi ilke edinir.

Doç. Mustafa Kale