PSİKOLOJİDE ETİK

Ders Açıklaması

Bu ders, mesleki davranışın etik standartlarının anlaşılması, psikolojinin etkinlik alanlarında mevzuat, mesleki değerler ve etik ilkelere uygun davranışların kavranması ve etik açıdan hassas konularda bilimsel bir problem çözme yaklaşımının nasıl benimseneceğinin kavratılmasını içerir. Derste, psikolojide etiğin ne olduğu ve temel ilkeleri açıklanır. Etiğin önemi ve yararlılığını düşünme ve anlama konularında kavramsal bir çerçeve oluşturulur. Psikoloji araştırmalarında, sağlık kurumları, eğitim kurumları, endüstri ve iş ortamları gibi uygulama alanlarında uyulması gereken evrensel etik ilkeler ve kurallar açıklanır. Öğrenciler APA Etik Yasaları ve Türk Psikologlar Derneği Etik Yönetmeliğini tanır. Etik yasalar doğrultusunda karar verilmesi gereken durumları irdeler ve olası sorunları bilimsel problem çözme yaklaşımı ile sorgular. Etik sorunlar hakkında eleştirel düşünme becerilerini geliştirirler ve etik ihlaller konusunda farkındalık düzeylerini artırırlar. Psikoloji alanında mesleki sınır ve sınırlılıklarını tanımlarlar. Kişisel ve mesleki gelişiminde etik standartları hatırlar ve uygularlar. Kuramsal bilgiyi uygulama ile birleştirir, etik durumları derinlemesine analiz ederler. Etik ikilem oluşturan teorik bir durumu adlandırır, problemi tanımlar, eleştirir ve çözerler.

PSİKOLOJİDE ETİK

Değerlendirme Araçları (Aktif Dönem)

Değerlendirme öğesi tanımlanmamış.

Ders çıktıları

1. 01 Ahlak tanımını, etik standartları ve etik kodlarını açıklamak(4)
2. 02 Çeşitli etik ikilemleri incelemek (4) ve mevcut etik kodları tanımak (3) ve ilkeleri ikilemi çözmek (3)
3. 03 Profesyonel psikoloğun psikoterapi, araştırma, iş ve adli tıp gibi çeşitli alanlarda rollerini, sorumluluklarını ve katılımlarını tanımak (3)
4. 04 Profesyonel psikologların karşılaştığı çağdaş etik ve profesyonel davranış sorunlarını incelemek (4)
5. 05 Kendi etik davranışlarını geliştiren kendi önyargılarını, inançlarını ve değerlerini eleştirmek(5) ve değerlendirmek (5)

Ders Müfredatı

Referans Kitaplar & Ders Materyalleri

1. 01 TPD Etik Yönetmeliği (online link moodle platformunda paylaşılmıştır)

Ders Çıktıları

1. L01 1. Ahlak tanımını, etik standartları ve etik kodlarını açıklamak(4) SOLO 4
2. L02 2. Çeşitli etik ikilemleri incelemek (4) ve mevcut etik kodları tanımak (3) ve ilkeleri ikilemi çözmek (3) SOLO 3
3. L03 3. Profesyonel psikoloğun psikoterapi, araştırma, iş ve adli tıp gibi çeşitli alanlarda rollerini, sorumluluklarını ve katılımlarını tanımak (3) SOLO 3
4. L04 4. Profesyonel psikologların karşılaştığı çağdaş etik ve profesyonel davranış sorunlarını incelemek (4) SOLO 4
5. L05 5. Kendi etik davranışlarını geliştiren kendi önyargılarını, inançlarını ve değerlerini eleştirmek(5) ve değerlendirmek (5) SOLO 5
6. L06 Psikolojide etik sıkıntıları tanırken, güncel kılavuzlardan yararlanabilme becerisi SOLO 5

Program Çıktıları

1. P01 Psikolojinin temel alt alanlarını — biyolojik,gelişimsel, bilişsel ve klinik temelleri dahil olmak ama sınırlı olmamakla üzere — ve bunların diğer bilimsel disiplinlerle olan bağlantılarını anlama becerisi gösterir; psikolojide bilimsel araştırmaya çok disiplinli bir yaklaşımın değerini eleştirel biçimde değerlendirir.
2. P02 Psikolojik olguları araştırmak için bilimsel yöntemleri, araştırma tekniklerini, ölçme ve psikometrik ilkeleri (ör. güvenirlik, geçerlik, ölçek geliştirme/uyarlama) ve niceliksel/istatistiksel akıl yürütmeyi uygular; metodolojik güçlü yönleri, sınırlılıkları, yaygın akıl yürütme yanılgılarını ve sahtebilimin zayıflıklarını tanır.
3. P03 Psikolojik kavramları analiz etmek, teorileri (tarihsel ve felsefi gelişimleri dahil) değerlendirmek, bilgiyi sentezlemek ve bilişe ve davranışa ilişkin karmaşık problemleri çözmek için mantıksal, sezgisel ve yaratıcı düşünmeyi kullanır.
4. P04 Psikolojik teori ve bulguları uygulamalı alanlara (ör. iş dünyası, politika, klinik/danışmanlık bağlamları ve günlük yaşam) entegre eder; görüşme, gözlem ve vaka formülasyonu gibi temel uygulamalı becerileri uygulayarak, bireysel, örgütsel ve toplumsal uygulamaları bilgilendirecek anlamlı sonuçlar çıkarır.
5. P05 Psikolojik araştırma ve uygulamalardaki temel etik ilkeleri tanımlamak ve bu ilkeleri akademik, mesleki ve günlük bağlamlardaki ikilemlere eleştirel bir şekilde uygular.
6. P06 Bireysel farklılıkların (örneğin inançlar, değerler, geçmişler) davranış ve ilişkiler üzerindeki etkilerini tanımak; kültürlerarası ve kişilerarası çatışmaları önlemek veya çözmek ve kapsayıcı, saygılı etkileşimleri teşvik etmek için psikolojik bilgiyi kullanır.
7. P07 Kendi kendini düzenleme ve öz-farkındalık sergiler; psikolojik iyi oluşa, etkili zaman yönetimine, geri bildirimi yapıcı biçimde içselleştirmeye ve sürekli kişisel ve mesleki gelişime bağlılık gösterir.
8. P08 Kişi ve ekiplerle etkili bir şekilde çalışmak; sorumluluk, önyargı farkındalığı, çatışma çözme becerileri ve ortak hedeflere ulaşmada liderlik gösterir.
9. P09 Psikolojik bilgiyi yazılı ve sözlü olarak, akademik, profesyonel ve halka yönelik kitleler için açık ve uygun bir şekilde, kapsayıcı bir dil kullanarak ve araştırma bulgularını doğru bir şekilde özetleyerek iletişim kurar.
10. P10 Psikolojik bilgiyi araştırma, iş birliği ve yayma amacıyla bilgi ve iletişim teknolojilerini (yapay zekâ ve dijital medya dahil) sorumlu ve etkili bir şekilde kullanır.
11. P11 Değişen psikolojik bilgiye ve toplumsal ihtiyaçlara yanıt olarak yaşam boyu öğrenmeyi ve uyum sağlamayı benimser; küresel bakış açılarıyla ilgilenmek ve kültürlerarası farkındalık gösterir.

Pç-Dç Matrisi