TÜRK DİLİ TARİHİ

Ders Açıklaması

Türk dilinin yazılı ilk kaynaklarını kapsayan Köktürkçeden itibaren bugünkü yazı dillerinin oluşumuna kadar devam eden süreç hakkında genel taslağın sunumuyla derse başlanacak. Köktürk öncesi döneme ait dil verileri sunan birtakım kaynaklar üzerinde durulacak, Runik alfabe ve diğer yazı sistemleriyle yazılmış en eski Türkçe metinler üzerinde araştırma tarihi irdelenecek. Költigin, Bilge Kağan ve Tonyukuk yazıtlarının genel içeriğini tanıtacak mahiyette metin okumaları yapılacak. Uygur Türkleri’nde edebî türlerin tanıtımıyla devam edilen aşamada, dilde görülen ilk değişmeler aktarılacak. Karahanlı ve onu takip eden Harezm sahasında alfabe değişimi ve dildeki değişmelerin bugünkü çağdaş lehçelerin oluşumundaki etkileri çözümlenecek metinler vasıtasıyla belirlenecek. Çağatay sahasının temel kaynakları ve araştırma tarihine giriş yapılarak Doğu ve Batı Türkçesinin yapısal farkları tartışılacak.

TÜRK DİLİ TARİHİ

Değerlendirme Araçları (Aktif Dönem)

Değerlendirme öğesi tanımlanmamış.

Ders çıktıları

1. 01 Türk dili, tarihi ve kültürü konularında temel bilgileri listeler.
2. 02 Türkçenin dünya dilleri arasındaki yerini, tarihî devrelerini birbirinden ayırabilir.
3. 03 Türk dilinin dönemler arası evrelerini karşılaştırabilir.
4. 04 Türk dili tarihinin temel kaynaklarını inceler ve tanıtıcı şekilde açıklar.

Ders Müfredatı

Referans Kitaplar & Ders Materyalleri

1. 01 Akar, Ali (2003) Türk Dili Tarihi, İstanbul: Ötüken Yayınları.
2. 02 Ercilasun, Ahmet Bican (2007) Türk Dili Tarihi, Ankara: Akçağ Yayınları.
3. 03 Caferoğlu, Ahmet (2000) Türk Dili Tarihi, 4.baskı, İstanbul-Bursa: Alfa Yay.
4. 04 Saadet, Çağatay (1950)Türk Lehçeleri Örnekleri I, Ankara: TTK.

Ders Çıktıları

1. L01 Türk dili, tarihi ve kültürü konularında temel bilgileri listeleyebileceklerdir. SOLO 3
2. L02 Türkçenin dünya dilleri arasındaki yerini, tarihî devrelerini birbirinden ayırabileceklerdir. SOLO 4
3. L03 Türk dilinin dönemler arası evrelerini karşılaştırabileceklerdir. SOLO 4
4. L04 Türk dili tarihinin temel kaynaklarını inceleyebilecek ve tanıtıcı şekilde açıklayabileceklerdir. SOLO 4

Program Çıktıları

1. P01 Psikolojinin temel alt alanlarını — biyolojik,gelişimsel, bilişsel ve klinik temelleri dahil olmak ama sınırlı olmamakla üzere — ve bunların diğer bilimsel disiplinlerle olan bağlantılarını anlama becerisi gösterir; psikolojide bilimsel araştırmaya çok disiplinli bir yaklaşımın değerini eleştirel biçimde değerlendirir.
2. P02 Psikolojik olguları araştırmak için bilimsel yöntemleri, araştırma tekniklerini, ölçme ve psikometrik ilkeleri (ör. güvenirlik, geçerlik, ölçek geliştirme/uyarlama) ve niceliksel/istatistiksel akıl yürütmeyi uygular; metodolojik güçlü yönleri, sınırlılıkları, yaygın akıl yürütme yanılgılarını ve sahtebilim zayıflıklarını tanır.
3. P03 Psikolojik kavramları analiz etmek, teorileri (tarihsel ve felsefi gelişimleri dahil) değerlendirmek, bilgiyi sentezlemek ve bilişe ve davranışa ilişkin karmaşık problemleri çözmek için mantıksal, sezgisel ve yaratıcı düşünmeyi kullanır.
4. P04 Psikolojik teori ve bulguları uygulamalı alanlara (ör. iş dünyası, politika, klinik/danışmanlık bağlamları ve günlük yaşam) entegre eder; görüşme, gözlem ve vaka formülasyonu gibi temel uygulamalı becerileri uygulayarak, bireysel, örgütsel ve toplumsal uygulamaları bilgilendirecek anlamlı sonuçlar çıkarır.
5. P05 Psikolojik araştırma ve uygulamalardaki temel etik ilkeleri tanımlamak ve bu ilkeleri akademik, mesleki ve günlük bağlamlardaki ikilemlere eleştirel bir şekilde uygular.
6. P06 Bireysel farklılıkların (örneğin inançlar, değerler, geçmişler) davranış ve ilişkiler üzerindeki etkilerini tanımak; kültürlerarası ve kişilerarası çatışmaları önlemek veya çözmek ve kapsayıcı, saygılı etkileşimleri teşvik etmek için psikolojik bilgiyi kullanır.
7. P07 Kendi kendini düzenleme ve öz-farkındalık sergiler; psikolojik iyi oluşa, etkili zaman yönetimine, geri bildirimi yapıcı biçimde içselleştirmeye ve sürekli kişisel ve mesleki gelişime bağlılık gösterir.
8. P08 Bireylerle ve ekiplerle etkili bir şekilde çalışmak; sorumluluk, önyargı farkındalığı, çatışma çözme becerileri ve ortak hedeflere ulaşmada liderlik gösterir.
9. P09 Psikolojik bilgiyi yazılı ve sözlü olarak, akademik, profesyonel ve halka yönelik kitleler için açık ve uygun bir şekilde, kapsayıcı bir dil kullanarak ve araştırma bulgularını doğru bir şekilde özetleyerek iletişim kurar.
10. P10 Psikolojik bilgiyi araştırma, iş birliği ve yayma amacıyla bilgi ve iletişim teknolojilerini (yapay zekâ ve dijital medya dahil) sorumlu ve etkili bir şekilde kullanır.
11. P11 Değişen psikolojik bilgiye ve toplumsal ihtiyaçlara yanıt olarak yaşam boyu öğrenmeyi ve uyum sağlamayı benimser; küresel bakış açılarıyla ilgilenmek ve kültürlerarası farkındalık gösterir.

Pç-Dç Matrisi