BİLİMSEL YÖNTEM VE ELEŞTİREL DÜŞÜNCE

Ders Açıklaması

Bu ders, bilimsel yönteme özel bir vurgu yapılan, bilim felsefesine giriş dersi niteliğinde bir derstir. Bu ders, bilimsel yöntem, bilimsel açıklama, nedensellik, indirgeme ve indirgemecilik, doğa yasaları, bilim ve sözde bilim ayrımı, kanıt-hipotez ilişkisi ve bilimsel ilerleme gibi bilim felsefesinin temel konularını kapsamaktadır. Carl Hempel, Karl Popper, Thomas Kuhn ve Imre Lakatos gibi önemli düşünürlerin çalışmaları da tartışılacaktır. Bu dersin bir diğer amacı da öğrencilere gerekli eleştirel düşünme becerilerini kazandırmaktır. Bunun için derste biçimsel mantığın kimi temel kuralları, tümdengelimsel ve tümevarımsal argüman farkları, yaygın bilişsel sapmalar ve mantıksal yanılgılar da işlenecektir. Ders etkileşimli biçimde işlenecektir ve sınıf içi tartışmalar dersin önemli bir kısmını oluşturmaktadır.

BİLİMSEL YÖNTEM VE ELEŞTİREL DÜŞÜNCE

Değerlendirme Araçları (Aktif Dönem)

Değerlendirme öğesi tanımlanmamış.

Ders çıktıları

1. 01 Tümevarım, tümdengelim, doğrulama, geçerlilik ve sağlamlığı tanımlar.
2. 02 Mantık yanılgılarını sınıflandırabilir (kaygan zemin, ad hominem, vb).
3. 03 Bilim ve felsefe arasındaki ilişkileri tarif edebilir.
4. 04 Önemli bilim felsefecilerinin fikirlerini kıyaslayabilir.
5. 05 Nedensellik, gerçekçilik, açıklama ve indirgeme ile ilgili felsefi sorunları listeleyebilir.
6. 06 Bilimi sözde bilimden ayırt edebilir.

Ders Müfredatı

Referans Kitaplar & Ders Materyalleri

1. 01 Godfrey-Smith, P. (2003) Theory and Reality. Chicago: University of Chicago Press.
2. 02 Rosenberg, R. (2005) Philosophy of Science: A Contemporary Introduction. Routledge.
3. 03 Solomon, R. C. & Higgins, M. C. (2010). The Big Questions. Wadsworth.

Ders Çıktıları

1. L01
2. L02
3. L03
4. L04
5. L05
6. L06
7. L07 Tümevarım, tümdengelim, doğrulama, geçerlilik ve sağlamlığı tanımlar. SOLO 3
8. L08 Mantık yanılgılarını sınıflandırabilir (kaygan zemin, ad hominem, vb). SOLO 3
9. L09 Bilim ve felsefe arasındaki ilişkileri tarif edebilir. SOLO 3
10. L10 Önemli bilim felsefecilerinin fikirlerini kıyaslayabilir. SOLO 4
11. L11 Nedensellik, gerçekçilik, açıklama ve indirgeme ile ilgili felsefi sorunları listeleyebilir. SOLO 3
12. L12 Bilimi sözde bilimden ayırt edebilir. SOLO 4

Program Çıktıları

1. P01 Psikolojinin temel alt alanlarını — biyolojik,gelişimsel, bilişsel ve klinik temelleri dahil olmak ama sınırlı olmamakla üzere — ve bunların diğer bilimsel disiplinlerle olan bağlantılarını anlama becerisi gösterir; psikolojide bilimsel araştırmaya çok disiplinli bir yaklaşımın değerini eleştirel biçimde değerlendirir.
2. P02 Psikolojik olguları araştırmak için bilimsel yöntemleri, araştırma tekniklerini, ölçme ve psikometrik ilkeleri (ör. güvenirlik, geçerlik, ölçek geliştirme/uyarlama) ve niceliksel/istatistiksel akıl yürütmeyi uygular; metodolojik güçlü yönleri, sınırlılıkları, yaygın akıl yürütme yanılgılarını ve sahtebilim zayıflıklarını tanır.
3. P03 Psikolojik kavramları analiz etmek, teorileri (tarihsel ve felsefi gelişimleri dahil) değerlendirmek, bilgiyi sentezlemek ve bilişe ve davranışa ilişkin karmaşık problemleri çözmek için mantıksal, sezgisel ve yaratıcı düşünmeyi kullanır.
4. P04 Psikolojik teori ve bulguları uygulamalı alanlara (ör. iş dünyası, politika, klinik/danışmanlık bağlamları ve günlük yaşam) entegre eder; görüşme, gözlem ve vaka formülasyonu gibi temel uygulamalı becerileri uygulayarak, bireysel, örgütsel ve toplumsal uygulamaları bilgilendirecek anlamlı sonuçlar çıkarır.
5. P05 Psikolojik araştırma ve uygulamalardaki temel etik ilkeleri tanımlamak ve bu ilkeleri akademik, mesleki ve günlük bağlamlardaki ikilemlere eleştirel bir şekilde uygular.
6. P06 Bireysel farklılıkların (örneğin inançlar, değerler, geçmişler) davranış ve ilişkiler üzerindeki etkilerini tanımak; kültürlerarası ve kişilerarası çatışmaları önlemek veya çözmek ve kapsayıcı, saygılı etkileşimleri teşvik etmek için psikolojik bilgiyi kullanır.
7. P07 Kendi kendini düzenleme ve öz-farkındalık sergiler; psikolojik iyi oluşa, etkili zaman yönetimine, geri bildirimi yapıcı biçimde içselleştirmeye ve sürekli kişisel ve mesleki gelişime bağlılık gösterir.
8. P08 Bireylerle ve ekiplerle etkili bir şekilde çalışmak; sorumluluk, önyargı farkındalığı, çatışma çözme becerileri ve ortak hedeflere ulaşmada liderlik gösterir.
9. P09 Psikolojik bilgiyi yazılı ve sözlü olarak, akademik, profesyonel ve halka yönelik kitleler için açık ve uygun bir şekilde, kapsayıcı bir dil kullanarak ve araştırma bulgularını doğru bir şekilde özetleyerek iletişim kurar.
10. P10 Psikolojik bilgiyi araştırma, iş birliği ve yayma amacıyla bilgi ve iletişim teknolojilerini (yapay zekâ ve dijital medya dahil) sorumlu ve etkili bir şekilde kullanır.
11. P11 Değişen psikolojik bilgiye ve toplumsal ihtiyaçlara yanıt olarak yaşam boyu öğrenmeyi ve uyum sağlamayı benimser; küresel bakış açılarıyla ilgilenmek ve kültürlerarası farkındalık gösterir.

Pç-Dç Matrisi