GELİŞİMSEL DESTEK PROGRAMLARI
- Ders
- CKGL220 - GELİŞİMSEL DESTEK PROGRAMLARI
- Bölüm
- Çocuk Gelişimi - Türkçe - Lisans
- Ders Tipi
- Ders
- Durum
- Zorunlu
- Dil
- Türkçe
- Kredi
- 2
- AKTS
- 5
- T+P+L
- 2 + 0 + 0
- Ders Koordinatörleri
- Doç. Dr. Mustafa KALE
- Ön Koşul
- -
- Anahtar Sözcükler
Ders Açıklaması
Bu ders; çocuk ve ergenlerin bilişsel, dilsel, motor, sosyal-duygusal ve adaptif gelişim alanlarında gereksinim duydukları destek programlarının bütüncül bir yaklaşımla planlanması, uygulanması, değerlendirilmesi ve izlenmesine yönelik kapsamlı bir teorik ve pratik çerçeve sunar. Müfredat kapsamında; gelişimsel risk, gecikme veya farklılık gösteren bireylerde erken tanı, ayrıntılı değerlendirme ve kanıta dayalı müdahale stratejileri ele alınır. Öğrenciler, standartlaştırılmış gelişimsel değerlendirme araçlarını kullanma, bireyselleştirilmiş destek planları (BSEP) oluşturma ve aile-çocuk-çevre etkileşimini optimize etme becerisi kazanırlar. Ayrıca, multidisipliner çalışma prensipleri, etik kurallar ve sürdürülebilir destek modelleri aracılığıyla çocuk gelişimine yönelik profesyonel müdahale süreçlerini yönetme yetkinliği hedeflenmektedir. Ders, kuramsal bilginin uygulama projeleriyle pekiştirilmesini sağlayarak öğrencileri mesleki sahaya hazırlamaktadır.
GELİŞİMSEL DESTEK PROGRAMLARI
Değerlendirme Araçları (Aktif Dönem)
| Öğe | Tür | Ağırlık (%) |
|---|---|---|
| VİZE | Ara Sınav | 40 |
| FİNAL | Final | 60 |
| Toplam | 100 | |
Ders çıktıları
Henüz ders çıktısı tanımlanmamış.
Ders Müfredatı
| Hafta | Konu |
|---|---|
| Hafta 1 | Giriş ve Temel Kavramlar Gelişimsel destek kavramı, tanımı, önemi ve tarihsel gelişimi. Normal gelişim, risk altındaki çocuk ve gelişimsel sapma/gecikme kavramları. |
| Hafta 2 | Gelişimsel Desteğin Teorik Temelleri Gelişimsel destek programlarına yön veren temel kuramlar (Piaget, Vygotsky, Bowlby, Bronfenbrenner’in Ekolojik Sistemler Yaklaşımı). Erken müdahale ve gelişimsel desteğin nörolojik temelleri (Beyin gelişimi ve plastik mekanizmalar). |
| Hafta 3 | Gelişimsel Destek Programlarının İlkeleri ve Planlanması Gelişimsel destek programı hazırlama prensipleri. Bireyselleştirilmiş ve evrensel program tasarımları. Gereksinim analizi ve çocuk merkezli yaklaşım. |
| Hafta 4 | Bebeklik ve Erken Çocukluk Döneminde Gelişimsel Destek (0-3 Yaş) 0-3 yaş dönemi gelişimsel özellikleri ve bu döneme yönelik destek stratejileri. Duyusal-motor gelişimi destekleyici etkinlikler ve program örnekleri. |
| Hafta 5 | Okul Öncesi Dönemde Gelişimsel Destek (3-6 Yaş) 3-6 yaş dönemi bütüncül gelişimsel özellikleri. Bilişsel, dil, motor ve özbakım becerilerini destekleyen program modelleri. |
| Hafta 6 | Sosyal-Duygusal Gelişimi ve Benlik Algısını Destekleyen Programlar Sosyal beceri, duygu regülasyonu (düzenleme), akran ilişkileri ve olumlu benlik algısı geliştirme programları. Çocuklarda dayanıklılık (resilience) oluşturma stratejileri. |
| Hafta 7 | Dünyada ve Türkiye’de Uygulanan Erken Müdahale ve Destek Program Modelleri Uluslararası modeller (Head Start, Portage, HighScope, Reggio Emilia). Türkiye’deki uygulamalar (AÇEP, BADEP vb. kurumsal ve ev merkezli programlar). |
| Hafta 8 | Ara Sınav (Vize) Haftası |
| Hafta 9 | Gelişimsel Destek Programlarında Aile Katılımı ve Ev Merkezli Programlar |
| Hafta 10 | Risk Altındaki ve Dezavantajlı Çocuklar İçin Gelişimsel Destek |
| Hafta 11 | Özel Gereksinimli Çocuklar ve Gelişimsel Müdahale Gelişimsel yetersizliği veya geriliği (otizm, Down sendromu, DEHB vb.) olan çocuklara yönelik erken müdahale ve destek programlarının temel ilkeleri. |
| Hafta 12 | Okul Çağı ve Ergenlik Döneminde Gelişimsel Destek (7-18 Yaş) Okul çağı çocukları ve ergenlerin gelişimsel ihtiyaçları. Akademik başarıyı destekleme, kimlik gelişimi, dijital bağımlılıkla mücadele ve riskli davranışları önleme programları. |
| Hafta 13 | Gelişimsel Destek Programlarında Değerlendirme, İzleme ve Ölçme Araçları Program öncesi, sırası ve sonrasında kullanılan değerlendirme yöntemleri (Gözlem, gelişim tarama testleri/ölçekleri). Gelişimsel ilerlemenin raporlanması ve programın revize edilmesi. |
| Hafta 14 | Gelişimsel Destek Programı Hazırlama ve Projelendirme (Atölye Çalışması) Öğrencilerin belirli bir yaş grubu veya risk grubu seçerek kendi özgün gelişimsel destek programı taslaklarını oluşturması. Materyal tasarımı ve uygulama basamaklarının netleştirilmesi. |
| Hafta 15 | Öğrenci Sunumları, Değerlendirme ve Genel Özet Hazırlanan gelişimsel destek programı projelerinin sunumu ve sınıf içi tartışılması. Dersin genel değerlendirmesi ve geri bildirimler. |
Referans Kitaplar & Ders Materyalleri
- 01 Gelişimsel Destek Programları Ders Kitabı, HEDEF CS YAYINCILIK
- 02 Gelişimsel destgek ve erken müdahale, Nobel Yayıncılık
Ders Çıktıları
- L01 Gelişimsel destek, erken müdahale, risk altındaki çocuk, gelişimsel gecikme/sapma ve özel gereksinim kavramlarını tanımlar; çocuk ve ergenlerin bilişsel, dil, motor, sosyal-duygusal ve adaptif gelişim alanlarındaki destek gereksinimlerini açıklar. SOLO 3
- L01 Gelişimsel tanı ve değerlendirme sürecinin aşamalarını açıklar; geçerli ve güvenilir gözlem, tarama, ölçme ve değerlendirme araçlarını kullanarak çocuğun gelişimsel gereksinimlerini belirler. SOLO 3
- L01 Gereksinim analizi doğrultusunda çocuk merkezli, aile katılımını temel alan, işbirlikli ve bireyselleştirilmiş gelişimsel destek programı/BEP tasarlar; programın hedef, içerik, öğrenme yaşantıları, uygulama ve sınama-değerlendirme basamaklarını planlar. SOLO 3
- L01 Risk altındaki, dezavantajlı veya özel gereksinimli çocuklar için geliştirilen destek programlarını aile-çocuk-çevre etkileşimi, etik ilkeler, multidisipliner çalışma ve sürdürülebilirlik açısından değerlendirir; programın izlenmesi ve gerektiğinde revize edilmesine yönelik öneriler geliştirir. SOLO 3
Program Çıktıları
- P01 Çocuk gelişimi alanında temel kuramsal ve uygulama içerikli bilgiye sahip olur.
- P02 Çocuk gelişimi, çocukların öğrenme özellikleri ve yetersizlikleri ile ilgili bilgiye sahip olur.
- P03 Çocuğun tüm gelişim alanlarını içeren kuramsal bilgiyi özümser . gözlem ve değerlendirmede kullanır.
- P04 Çocuktaki gelişimsel sorunları analiz eder.
- P05 Etik değerler doğrultusunda tipik ve atipik gelişim gösteren çocukların özelliklerine yönelik çözüm önerileri geliştirir.
- P06 Tipik veya atipik çocukların ailelerine yönelik aile danışmanlığı yapma becerisine sahip olur.
- P07 Tipik veya atipik çocukların yetersizlikleri doğrultusunda bilgisini alanla ilgili diğer meslek elemanları ile paylaşarak ekip çalışması yapar.
- P08 Tipik ve atipik çocukların problem durumlarına eklektik yaklaşımla çözüm üretebilme becerisine sahip olur.
- P09 Mesleki etik çerçevesinde multidisipliner çalışma sürecinde sorumluluk alır ve görevini yerine getirir.
- P10 Tipik ve atipik çocuklar için ortam düzenler,program oluşturur ve uygular.
- P11 Bilgiye ulaşma yollarını etkin birşekilde kullanarak yaşam boyu öğrenme ile ilgili olumlu tutum geliştirir.
- P12 Toplumsal sorumluluk bilinciyle , yaşadığı sosyal çevre için mesleki proje,araştırma ve etkinlikler planlayıp uygular.
- P13 Demokrasi, insan hakları, mesleki ve bilimsel değerlere, ilgili yasa ve yönetmeliklere uygun davranır.
- P14 Birey-çevre koruma ve iş güvenliği konularında gerekli bilince sahiptir.
- P15 Alanı ile ilgili teknolojiyi kullanır ve çalışmalarına uyarlar.
Pç-Dç Matrisi
| ÖÇ | P01 | P02 | P03 | P04 | P05 | P06 | P07 | P08 | P09 | P10 | P11 | P12 | P13 | P14 | P15 | Ortalama |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| L01 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3.67 |
| L01 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| L01 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| L01 | 5 | 5 | 4 | 4 | 3 | 3 | 5 | 5 | 5 | 4 | 4 | 3 | 3 | 3 | 5 | 4.07 |