İŞİTME YETERSİZLİĞİ VE DİL
- Ders
- OZEG332 - İŞİTME YETERSİZLİĞİ VE DİL
- Bölüm
- Özel Eğitim Öğretmenliği - Türkçe - Lisans
- Ders Tipi
- Ders
- Durum
- Zorunlu
- Dil
- Türkçe
- Kredi
- 2
- AKTS
- 4
- T+P+L
- 2 + 0 + 0
- Ders Koordinatörleri
- -
- Ön Koşul
- -
Ders Açıklaması
Dil edinimine katkıda bulunan unsurlar ve işitme yetersizliği olan çocukların dil gelişiminde sorunlara yol açan nedenler: dil ve konuşmanın tanımı, iletişim aracı olarak dilin özellikleri, dilin bileşenleri, konuşma üretimi, dil gelişim kuramları ve işitme yetersizliği olan çocukların dil edinimlerinin özellikleri, , dil edinimi ve gelişiminde etkili olan etmenler işitme yetersizliği olan çocukların dil edinimleri sürecinde karşılaştıkları sorunlar; söz öncesi ve sözel dönemlerde işitme yetersizliği olan çocukların dil gelişiminin temel aşamaları: sözdizimi, sesbilgisi, biçimbirim bilgisi, sözdizimi, anlam bilgisi ve kullanım gelişimi. İşitme kaybının çocukların konuşma ve sözlü dil edinimi üzerindeki etkileri iletişim, dil ve konuşma bozuklukları. Dil ediniminde dinlemenin önemi, işitme engelli çocuğun dil ve bilgi düzeyi.
İŞİTME YETERSİZLİĞİ VE DİL
Değerlendirme Araçları (Aktif Dönem)
Değerlendirme öğesi tanımlanmamış.
Ders çıktıları
Henüz ders çıktısı tanımlanmamış.
Ders Müfredatı
| Hafta | Konu |
|---|---|
| Hafta 1 | İşitme Yetersizliği, Sınıflandırma, Özellikleri, Nedenleri ve Yaygınlık |
| Hafta 2 | Dil ve iletişim nedir? Dil edinimine etki eden kuramlar |
| Hafta 3 | İletişim, Konuşma ve Dil Bağlantısı ve İşitme yetersizliği olan çocukların dil gelişiminde sorunlara yol açan nedenler |
| Hafta 4 | İletişim kurmaya başlama (0-6 aylık işiten ve işitme engelli çocuk), Anlamın giderek gelişmesi (6-12 aylık işiten ve işitme engelli çocuk), 12-18 aylık işitme engelli ve işiten çocuk, 18-24 aylık işiten ve işitme engelli çocuk, Karmaşık ifadelerin artışı 24-36 aylık ve 36 ay sonra işiten ve işitme engelli çocuk |
| Hafta 5 | Konuşma, Dil ve İletişim Güçlükleri |
| Hafta 6 | Söz Öncesi Dönem dil gelişimi ve işitme yetersizliği olan bireyler |
| Hafta 7 | İşitme Kaybının Konuşma Seslerinin İşitilmesi ve Üretimi Üzerindeki Etkileri |
| Hafta 8 | Ara Sınav |
| Hafta 9 | İşitme engelli çocuğun dil edinimini etkileyen temel nedenler |
| Hafta 10 | Dil Edinimi için Gereken Yeterlilikler ve Dil Gelişimi Üzerine Kuramsal Yaklaşımlar |
| Hafta 11 | Bebek ve Küçük Çoçuklarda Dil Gelişimi (Sesbilgisel Gelişim, Sözdizimi ve Biçimbilgisi Gelişimi, Anlambilgisi Gelişimi, Kullanımbilgisi Gelişim) |
| Hafta 12 | Okul Öncesi Dönemde Dil Gelişimi (Sesbilgisel Gelişim, Sözdizimi ve Biçimbilgisi Gelişimi, Anlambilgisi Gelişimi, Kullanımbilgisi Gelişim) |
| Hafta 13 | İşitme Kayıplı Çocuklarda Dil Gelişimi (Sesbilgisel Özellikler, Biçimbirimsel ve Sözdizimsel Özellikler, Anlamsal ve Edimsel Özellikler) |
| Hafta 14 | İşitme Yetersizliği olan çocukların dil gelişimine yönelik Etkinliklerin Planlaması |
| Hafta 15 | Final Sınavı |
Referans Kitaplar & Ders Materyalleri
- 01 Acarlar, F. & Diken, Ö. (2020) Yetersizliği olan bireylerin dil ve iletişim becerilerinin desteklenmesi, Pegem Akademi.
- 02 Tüfekçioğlu, U. (2003). İşitme, konuşma Ve Görme Sorunları Olan Çocukların Eğitimi. Anadolu Üniversitesi.
- 03 MEB. (2015). Özel Eğitim Genel Müdürlüğü, İşitme engelli öğrenciler için kaynaklar, öğretmenler için klavuz kitap
Ders Çıktıları
- L01 1. İşitme yetersizliğinin sınıflandırma, özellikleri, nedenleri ve yaygınlık durumunu açıklar. (4) SOLO 4
- L02 2. Dil, iletişim, konuşma kavramlarını açıklar. (4) SOLO 4
- L03 3. Dil gelişimi kuramlarının temel özelliklerini açıklar (4) SOLO 4
- L04 4. Dilin boyutlarının temel özelliklerini açıklar (4) SOLO 4
- L05 5. Normal işiten ve işitme yetersizliği olan bireylerin dil gelişimini dilin boyutlarına göre değerlendirir (5) SOLO 5
- L06 6. Dil edinimine etki eden faktörleri işitme yetersizliği olan ve normal işiten bireyler için açıklar (4) SOLO 4
- L07 7. Dil gelişiminin temel evrelerini dilin boyutlarına göre işitme engelli ve normal işiten bireyler için karşılaştırmalı olarak karşılaştırır (4) SOLO 4
- L08 8.İşitme engelli çocuğun dil edinimini etkileyen temel nedenleri açıklar. (4) SOLO 4
- L09 9.Dil edinimi için gereken yeterlilikler ve dil gelişimi üzerine kuramsal yaklaşımları gözden geçirir. (4) SOLO 4
- L10 10. Bebek ve küçük çoçuklarda dil gelişim dönemini açıklar.(4) SOLO 4
- L11 11.Okul öncesi dönemde dil gelişimini tanımlar. (2) SOLO 2
- L12 12. İşitme kayıplı çocuklarda dil gelişimi özeliklerini tanımlar. (2) SOLO 2
- L13 13. İşitme Yetersizliği olan çocukların dil gelişimine yönelik etkinlikleri açıklar(4) SOLO 4
Program Çıktıları
- P01 Özel eğitim, öğretmenlik mesleği, genel kültür ve temel bilimlerle ilgili güncel bilgileri tanımlar.
- P02 Öğrencilerinin seviyesini öğretime başlamadan önce değerlendirip, sonuçları veli ve yöneticilerle paylaşır; bu sonuçlara göre bireyselleştirilmiş eğitim planı hazırlayıp kullanır.
- P03 Alanıyla ilgili sahip olduğu bilgi ve becerileri yasal ve etik kurallar çerçevesinde mesleğinde ve günlük yaşantısında kullanır.
- P04 Alanının gerektirdiği düzeyde bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanabilir. (European Computer Driving License”, Advanced Level).
- P05 Özel eğitim ve öğretmenlik mesleğiyle ilgili uygulamalarda öngörülemeyen durumlarla karşılaştığında çözüm önerileri geliştirir.
- P06 Öğrenmeyi öğrenme, öz-düzenleme, eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme becerilerini amacına yönelik kullanır.
- P07 Özel eğitim ve öğretmenlik mesleğiyle ilgili bilimsel ürünleri inceler ve/veya yeni ürünler ortaya koyar.
- P08 Yaşam boyu öğrenmeye karşı olumlu tutum ve davranışlar sergileyerek alanıyla ilgili seminer, konferans, çalıştay vb. çalışmalara katılır.
- P09 Özel eğitim ve öğretmenlik mesleğiyle ilgili bilgileri yeni gelişmeleri takip edip, meslektaşlarıyla ortak çalışabilir.
- P10 Bir yabancı dili kullanarak alanındaki bilgileri izleyebilme ve meslektaşları ile iletişim kurabilir (European Language Portfolio Global Scale”, Level B1).
- P11 Özel eğitim çalışmalarında öğrencilerin yaşadığı çevrenin sosyo-kültürel ve ekonomik özelliklerine göre plan ve projeler hazırlayıp, uygular ve yönetir. Sonuçları ilgili kişi ve kurumlarla paylaşır.
- P12 Özel gereksinimi olan bireyler, aileleri ve diğer uzmanlar ile çalışma konusunda etkili iletişim becerilerini kullanır.
- P13 Yetersizlik gösteren öğrencilere iletişim ve sosyal becerileri kazandırabilme ve onların sosyal kabulünü artırabilme konusunda sahip olduğu bilgi ve becerileri verimli şekilde kullanır.
- P14 Sosyal hakların evrenselliği, sosyal adalet, kalite kültürü ve kültürel değerlerin korunması ile çevre koruma, iş sağlığı ve güvenliği konularında yeterli bilince sahip olup, bu değerleri mesleğinde ve günlük yaşantısında kullanır.
- P15 Öğrencilerin tüm özellikleri (ek tanısı, sağlık problemleri vb.) ve ihtiyaçları doğrultusunda düzenlemeler yapar.
Pç-Dç Matrisi
| ÖÇ | P01 | P02 | P03 | P04 | P05 | P06 | P07 | P08 | P09 | P10 | P11 | P12 | P13 | P14 | P15 | Ortalama |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| L01 | 5 | 3 | 3 | 1 | 2 | 3 | 4 | 2 | 2 | 1 | 3 | 2 | 4 | 3 | 3 | 2.73 |
| L02 | 5 | 2 | 2 | 1 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 2 | 2 | 3 | 2 | 2 | 2.13 |
| L03 | 5 | 2 | 2 | 1 | 2 | 3 | 3 | 2 | 3 | 1 | 2 | 2 | 3 | 3 | 3 | 2.47 |
| L04 | 5 | 2 | 2 | 1 | 2 | 2 | 3 | 2 | 3 | 1 | 2 | 2 | 3 | 3 | 3 | 2.4 |
| L05 | 4 | 4 | 3 | 1 | 5 | 5 | 5 | 2 | 4 | 1 | 4 | 2 | 4 | 2 | 4 | 3.33 |
| L06 | 4 | 3 | 3 | 1 | 2 | 3 | 3 | 2 | 3 | 1 | 2 | 2 | 3 | 3 | 3 | 2.53 |
| L07 | 3 | 2 | 4 | 1 | 5 | 4 | 4 | 2 | 4 | 1 | 3 | 3 | 3 | 2 | 4 | 3 |
| L08 | 3 | 2 | 3 | 1 | 2 | 2 | 4 | 2 | 4 | 1 | 4 | 2 | 4 | 3 | 3 | 2.67 |
| L09 | 3 | 4 | 4 | 1 | 2 | 3 | 4 | 2 | 3 | 1 | 3 | 2 | 3 | 3 | 4 | 2.8 |
| L10 | 5 | 3 | 2 | 1 | 2 | 2 | 3 | 2 | 3 | 1 | 2 | 2 | 2 | 2 | 3 | 2.33 |
| L11 | 5 | 3 | 2 | 1 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 2 | 2 | 2 | 3 | 3 | 2.27 |
| L12 | 5 | 2 | 2 | 1 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 2 | 2 | 3 | 3 | 3 | 2.27 |
| L13 | 5 | 3 | 4 | 1 | 5 | 3 | 4 | 2 | 3 | 1 | 3 | 2 | 3 | 3 | 3 | 3 |